Heyvinnan
Once, there was a wealthy and incredibly industrious farmer who had an only daughter. By the time this story takes place, she was of marriageable age and known far and wide for her remarkable work ethic. She was such a fast and capable worker that people marveled at how much she could accomplish in a single day. Knowing her own worth, she had made a strict vow: she would only ever marry a man who could mow hay so fast that she could not keep up with raking it behind him.
At the beginning of the haymaking season, a ragged vagabond arrived at the farm asking for work. The farmer was unimpressed by the man's appearance but agreed to take him on for a day or two as a trial.
The stranger was given a place to sleep near the loft hatch. The next morning, the entire household rose early to head out to the fields, but the vagabond slept right through the morning. It wasn't until the farmer's wife finished the morning milking and slammed the heavy pantry door that the man finally stirred. He took an agonizingly long time getting dressed and didn't wander outside until high noon. He crossed himself, dragged his scythe awkwardly by his side, and lazily asked the farmer where he should start.
Amused, the farmer pointed him toward a notoriously difficult and unyielding patch of the homefield known as Vítisvöllur (Hell's Field). The other workers chuckled at the clumsy stranger. But the moment the vagabond began to mow, the cleared patch grew at an astonishing, unnatural speed.
By mid-afternoon, the farmer's daughter went out to rake the hay behind the new hired hand. To her absolute shock, she found herself falling behind almost immediately. She threw off her heavy outer garments and raked with all her might, but no matter how furiously she worked, she could not keep pace with his scythe.
Realizing that supernatural forces were at play, she decided to test him. Around three o'clock, she ran back to the house, filled a large bucket with porridge, and brought it out to the field. As she set the bucket down, she tossed exactly eight wooden spoons into the freshly mown hay beside it.
The mower stopped, looked down at the food, and asked, "Is a man expected to just lick it up?"
The eight invisible imps he had helping him mow had instantly snatched up all eight spoons, leaving none for the man himself!
Seeing this, the daughter sighed and conceded, "Shame on you; you truly got the better of me." As it turned out, the daughter possessed her own magic and had seven imps helping her rake, but she had never seen his eighth helper until she tested him with the spoons.
Having won the contest, the vagabond suddenly cast off his tattered rags, revealing himself to be a handsome, richly dressed gentleman. He proposed to the farmer's daughter on the spot. True to her vow, she accepted him, and the two eventually inherited the farm, living there together for the rest of their days.
Original text
(Eptir handriti Þorvarðar Ólafssonar.)
Einu sinni var bóndi á bæ; hann var auðugur að fè og starfsmaður mikill. Hann átti dóttur eina barna; hún var gjafvaxta orðin, er þessi saga gjörðist. Efnileg var hún og vel að sèr, og starfskona svo mikil, að menn undruðust, hvað miklu hún gat af kastað. Það vissu menn, að hún hafði eitt sinn heitið því, að eiga eingan mann, nema þann, sem hún hefði ekki við að raka eptir í túni. Einu sinni kemur förukarl til bónda í byrjun túnasláttar og falar kaupavinnu. Bónda lízt ekki vel á manninn, en lætur þó til leiðast að taka hann einn eða tvo daga fyrst, og reyna hann. Fara menn nú að hátta um kvöldið, því liðið var á dag, þegar maðurinn kom, og er förumaðurinn látinn sofa hjá lúkugati. Sofa menn nú af um nóttina og um morguninn fara allir á fætur til sláttar. Nú líður fram að dagmálum, og vaknar ekki förumaður. Búrdyr voru undir loptinu nálægt rúmi því, sem hann svaf í. Þegar búið er að mjalta, skellir húsfreyja búrhurðinni svo fast, að förumaður rumskar. Fer hann fram af þessu að klæða sig, en er þó mjög leingi að því, og um hádegi kemur hann út og signir sig, dregur orf með læri allóliðlegt, og spyr bónda, hvar hann eigi að bera niður. Honum er vísað í völl í túninu, sem Vítisvöllur var kallaður; er nú ekki laust við, að sláttumenn hendi spaug að kaupamanni. Fer hann nú að slá. Menn taka eptir því, að fljótt stækkar bletturinn, svo alla undrar, því jörð þókti ætíð óþjál í Vítisvelli. Um miðmundabil fer bóndadóttir að raka hjá kaupamanni, og geingur seint á ljána. Hún fer nú úr utanyfirfötum og keppist við, sem hún orkar, en hefir ekki við að heldur. Um nónbil hleypur hún heim, sækir fulla grautarfötu og ber til kaupamanns, og kastar átta spónum í slægjuna hjá fötunni. Þá mælti kaupmaður: „Á einn að sleikja?“ Bóndadóttir svarar: „Svei þèr nú; þetta varstu meiri mèr.“ Var svo sagt, að kaupamaður hefði 8 púka sèr til hjálpar við sláttinn, en bóndadóttir 7, og að hún hafi aldrei sèð þann áttunda. Er svo mælt, að síðan færi kaupamaður úr lörfum sínum og hafi hann innan undir verið skrautbúinn maður og hinn ásjálegasti. Bar hann bónorð sitt upp við bóndadóttur og fèkk hennar, og bjuggu þau síðan á bæ þessum eptir föður hennar og endar svo saga þessi.
