Hallgerður á Bláfelli
A man is named Ólafur, and called the Eyfirðingur. He went south to Stafnes every winter and rowed out to fish there. Once it happened that Ólafur went south across the mountains; a great blizzard and snowfall overtook him, so he lost the way and wandered for a long time, until he recognized his location beneath the mountain called Bláfell. He then saw in the blizzard, not very far away from him, an incredibly large troll-woman. She addressed him first and said:
"Ólafur loud-mouth,
are you heading south?
It will go well for you
with the fat horses.
[I advise you this, wry-mouth,
that you turn back home again.
Gird yourself better,
if you intend to row at Stafnes this winter.]"
Ólafur did not let himself be shaken by the troll-woman's words, though he did not dare to exchange angry words with her, and therefore said:
"Sit hale in peace,
Hallgerður of Bláfell."
Then she chanted:
"Few greeted me so in the past,
and fare you well, my dear one."
Ólafur then happened to walk in the troll-woman's tracks, and he saw that there was blood in them. He then offered her a seat on the croup of his pack-horse, provided she leave the horse as good as she found it. She accepted that and said: "Everyone recognizes their own, even if they are tricky." She rode like that for a while, until she brought Ólafur back onto the right path. But when she parted from him, she told him that he should release the horses when he arrived south, and not concern himself with them anymore.
Ólafur's journey then went smoothly; when he arrived south, he released the horses, and they soon disappeared. But at the end of the season in the spring they returned, and were then exceedingly fat. Ólafur turned back north, and he is not mentioned further.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir sèra Jóni Þórðarsyni á Auðkúlu og sèra Magnúsi sál. Grímssyni eptir gamalli konu úr Rángárvallasýslu)
Maður er nefndur Ólafur, og kallaður hinn eyfirzki. Hann fór suður á Stafnes á hverjum vetri og reri þar til fiskjar. Einhverju sinni var það, að Ólafur fór suður fjöll; gjörði þá á hann drífu mikla og fannkomu, svo hann misti vegarins, og viltist leingi, uns hann þekti sig undir fjalli því, er Bláfell heitir; sèr hann þá í drífunni ekki alllángt frá sèr tröllkonu ákaflega stóra. Hún yrðir á hann að fyrra bragði og segir:
„Ólafur muður,
ætlarðu suður?
Vel mun þèr veita
með hestana feita.
[Ræð eg þèr það, rángkjaptur,
að þú snúir heim aptur.
Gyrtu þig betur,
ef þú ætlar að róa á Stafnesi í vetur.“
Ólafur lèt sèr ekki bylt við verða orð tröllkonunnar, þó hann treystist ekki að deila illdeilum við hana, og segir því:
„Sittu heil á hófi,
Hallgerður á Bláfjalli.“
Þá kvað hún:
„Fáir kvöddu mig svo forðum,
og farðu vel, ljúfrinn ljúfi.“
Ólafi varð síðan geingið í för tröllkonunnar, og sá hann, að blóð var í þeim. Bauð hann henni þá að setjast á lend áburðarhestsins, en láta þó hestinn jafngóðan. Hún þáði það og sagði: „Kennir hver sín, þó klækjóttur sè.“ Reið hún svo um stund, þángað til hún kom Ólafi aptur á rètta leið. En þegar hún skildi við hann, sagði hún honum, að hann skyldi sleppa hestunum, er suður kæmi, og ekki skipta sèr af þeim meir. Gekk svo Ólafi ferðin greiðlega; þegar hann kom suður, slepti hann hestunum, og hurfu þeir bráðum. En í lokin um vorið komu þeir aptur, og voru þá hjólspikaðir. Sneri Ólafur norður aptur, og er hans ekki getið að fleiru.
Lík saga þessari geingur fyrir vestan um kerlínguna á Kerlíngarskarði. Tveir menn ríðu suður yfir skarð; hèt annar Ólafur, en um nafn hins er ekki getið. A skarðinu hittu þeir tröllkonu, sem ávarpaði þá þannig;
„Ólafur muður
ætlarðu suður?
Þèr mun vegna vel.
En ræð eg þèr það, rángkjaptur,
þú snáfir heim í sveit aptur.“
Þá svaraði maðurinn: „Líttu til austurs; þar ríður maður á ljósum hesti.“ Kerlíng gjörði svo; en þá ljómaði dagur, og varð kerlíng að steini.
