Mjóafjarðar-skessan
In front of the farm Fjörður in Mjóifjörður, there is a certain ravine called Mjóafjarðargil. In earlier times, a giantess resided there, who has since been called the Mjóafjarðar-skessa (Mjóifjörður Giantess). She was in the habit of charming the priests from Fjörður to her into the ravine. She did this in such a way that she went to the church when the priest was up in the pulpit, and waved one hand outside the pulpit window. The priests then went mad and said:
"Take out of me the hungry and the long; now I want to walk to the ravine. Take out of me the bowels and the bile; I intend to go forward into Mjóafjarðargil."
Having spoken this, they ran out of the church and away to the ravine, and no story tells of them after that.
Once a traveler went through the ravine and saw the giantess above him, where she sat on a rocky outcrop, holding something in her hand. He called to her and spoke: "What are you holding there, my old crone?"
"I am now picking the last bits off the skull of Reverend Snjóki," said the giantess.
The man told these tidings, and they were not thought good. The priests thus went one after another, and it looked like a crisis, for priests became reluctant to go to Fjörður when they knew what evil wight was in the ravine.
Finally, it came to the point that no one was expected to be found; but then a certain priest offered to go there, though he was not unaware of what dangerous guest was in the ravine. Before he said mass for the first time at Fjörður, he had planned with his men what they should do if they saw any madness come over him in the pulpit. He ordered that six men should then rush him and hold him down, another six should run to the bells and ring them, and ten should run to the door. At the same time, he selected the men who were to perform each task.
When the priest had come up into the pulpit, the hand came up to the window and waved outside it; the priest then went mad and spoke: "Take out of me the hungry and the long," etc.
Then the priest intended to run out, but then the six who were appointed for this jumped on him, and the other 6 rang the bells, and the other 10 ran to the door. When the giantess heard the bells, she took to her heels; she jumped onto the churchyard wall, and a large gap burst into the wall under her foot, and she spoke then: "Never hold together."
The giantess ran out into the ravine, and she has not been noticed since. But since then, the stones have never held together in that gap where the giantess stepped on the churchyard wall, no matter how well it has been built.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir handriti Þórarins stúdents Jónssonar frá Skriðuklaustri.)
Fyrir framan Fjörð í Mjóafirði er gil eitt, sem kallað er Mjóafjarðargil. Þar hafðist fyrmeir við skessa, sem síðan hefir verið kölluð Mjóafjarðarskessa, og var hún vön að seiða til sín í gilið prestana frá Firði; gjörði hún það á þann hátt, að hún fór til kirkjunnar, þegar presturinn var uppi í stólnum, og brá til annari hendinni fyrir utan stólsgluggann; urðu prestarnir þá ærir og sögðu:
„Takið úr mèr svángann og lángann; nú vil eg að gilinu gánga. Takið úr mèr svilin og vilin; fram ætla eg í Mjóafjarðargilið.“
Hlupu þeir, að svo mæltu, út úr kirkjunni fram að gilinu, og sagði ekki af þeim úr því. Eitt sinn fór ferðamaður um gilið, og sá fyrir ofan sig skessuna, þar sem hún sat á klettasnös, og hèlt á einhverju í hendinni; kallaði hann þá til hennar og mælti: „Á hverju heldur þú þarna, kellíng mín?“ „Eg er nú að kroppa seinast um hauskúpuna af honum sèra Snjóka,“ mælti skessan. Sagði maðurinn tíðindi þessi, og þóktu þau ekki góð. Prestarnir fóru þannig hver á fætur öðrum, og til vandræða horfði, því prestar urðu tregir til að fara að Firði, þegar þeir vissu, hver meinvættur var í gilinu.
Þar kom loksins, að einginn ætlaði að fást; en þá bauðst prestur nokkur til að fara þángað, þó honum væri ekki ókunnugt, hver vogestur var í gilinu. Áður en hann messaði í fyrsta sinn í Firði, var hann búinn að leggja undir við menn sína, hvað þær skyldu taka til bragðs, ef að þeir sæu að nokkurt fák kæmi á sig í stólnum; hann sagði svo fyrir, að sex skyldu þá hlaupa á sig og halda sèr, aðrir sex skyldu hlaupa að klukkunum, og hríngja þeim, en tíu skyldu hlaupa á hurðina. Jafnframt valdi hann þá menn, er þetta skyldu gjöra hvað um sig.
Þegar er presturinn var kominn upp í stólinn, kom hendin upp á gluggann, og iðaði fyrir utan hann, ærðist þá prestur og mælti: „Takið úr mèr svángann og lángann“ o. s. frv.
Síðan ætlaði prestur að hlaupa út, en þá stukku þeir sex, sem til þess voru kvaddir á hann, og hinir 6 hríngdu klukkunum, og hinir 10 hlupu á hurðina. Þegar skessan heyrði til klukknanna, tók hún til fóta; stökk hún á kirkjugarðinn og sprakk stórt skarð í garðinn undan fæti hennar, og mælti hún þá: „Stattu aldrei.“ Skessan hljóp fram í gilið, og hefur ekki orðið vart við hana síðan. En síðan hefir aldrei tollað í skarði því, er skessan stè í kirkjugarðinn, hversu vel, sem í það hefir verið hlaðið.
