Jón og tröllskessan
(Based on a story from a farmer in Biskupstungur)
Once there was a farmer in the north who had the custom of rowing (fishing) in the Westman Islands during the autumn and winter. The farmer had a grown son named Jón, who was a most promising man. One time, the farmer took Jón with him to row in the islands. They went the usual way, and nothing is told of their journey or fishing. But the following autumn, the farmer let Jón go south to the fishing station alone, for he had become elderly and did not trust himself to row anymore.
Before Jón left home, his father asked him to remember not to stop (graze his horses) under certain cliffs located on the long slope the road passed beneath. He impressed this upon him very strongly, so Jón promised not to stop there, no matter what happened or what the weather was like. Jón then set off; he had two pack horses and a third for riding. He was to leave them in Landeyjar for the winter, as his father had been accustomed to doing.
Nothing is told of Jón’s journey except that it went well. He arrived at the mountain slope in question and traveled along it for a long time. It was late in the day. Jón intended to hurry past the slope, as his father had asked him. But just as he came near the cliffs his father had spoken of, a terrible storm broke out with wind and rain. He had reached high cliffs and saw a most beautiful resting place on a slope beneath them, with plenty of grass and shelter.
Jón began to think about what to do. He liked the look of the place and could not understand why it would be forbidden to stop there. It ended with him deciding to stay. He unbridled the horses and hobbled them. He saw a cave opening up in the cliffs a short distance away. He carried all his gear there and placed it on one side just inside the entrance; then he made himself comfortable among his luggage and began to eat.
It was dark in the cave. When Jón had started eating, he heard some howling deep inside the cave. He was somewhat startled but gathered his courage. He took a huge fish from his provisions, tore off all the skin in one piece, then spread butter very thickly over the whole fish, and laid the skin back over it. After that, he threw the fish as far as he could deeper into the cave and said that those who were there should beware of what he sent, but they could keep it and own it if they wished. Jón soon heard the howling stop, and someone began tearing at the fish.
When Jón had finished eating, he lay down and intended to sleep. He then heard the crunching of rocks outside the cave, and someone arriving at the cave mouth with rather heavy footsteps. He soon saw a giantess, large and massive, and it seemed as if she glowed in the darkness. Jón felt this sight was quite enough. But as the giantess entered the doorway, she said: "Human smell in my cave". She then strode deeper into the cave and threw her load down on the floor. There was a great thud, so the cave trembled.
Jón then heard the old woman talking to someone further inside. He heard her say: "Better done than not, and it is bad if it goes unrewarded". He then saw the giantess coming forward with a light in her hand. She greeted Jón by name, thanked him for feeding her children, and asked him to come with her into the cave. He accepted, and the old woman hooked her little finger under the straps of his packs and carried them with her. When he came inside, Jón saw two beds; in one were two children—the giantess’s children he had heard before, who had eaten the fish. On the floor lay a pile of trout the old woman had caught that evening and carried home on her back; this was why she had seemed to glow in the dark. The old woman asked Jón whether he would rather sleep in her bed or the children's bed. He preferred to sleep in the children's bed. The giantess then took the children and made a bed for them on the floor, put all new bedding in the bed, and tucked him in well. Jón went to sleep and woke up to the old woman bringing him hot trout to eat.
He accepted the trout, and while he ate, the old woman talked to him constantly and was most cheerful. She asked him where he intended to row. He told her. She asked if he had been hired by anyone. Jón said he had not. The old woman then told him that everyone in the islands was fully staffed, so no one could add a man, and he would not find shelter anywhere except with a decrepit old man who could no longer get a bone from the sea, and had only a half-useless boat and useless boys, for he could get no proper men. "I advise you," she said, "to ask for a spot on this man's boat; he will try to refuse you, but you must not give up until he agrees. I cannot pay you properly for my children as I should," said the giantess, "but here are two hooks I intend to give you.
"You shall have one yourself, and the old man shall have the other. You two shall always fish alone; for I hope the hooks prove rather fishy. You must always row out last of all, and ensure you always come in first in the evening. You must never row further than the rock that is just outside the landing place".
"When you arrive at Landeyjasandur, the last island boats will be ready to depart. You shall get a ride with them out to the islands, and tie your horses on a line on the beach, and ask no one to watch them, nor concern yourself with them further. I shall try to look after them this winter. And if it goes so unlikely that you fish tolerably well this winter, I would be fond if I could let a horse of mine accompany your horses carrying fish; for I like tasting dried fish so much". Jón permitted this and promised to follow the old woman’s advice in everything.
Early in the morning, Jón set off from the cave, and he and the old woman parted with affection. Nothing is told of Jón’s journey until he reached Landeyjasandur. The last island boats lay there ready for departure. Jón quickly dismounted, tied his horses on a line in the sand without asking anyone to watch them. The others mocked Jón greatly for this, saying those nags would be in fine condition at the end of the season. Jón paid no heed to their teasing and pretended not to hear it.
He went with them out to the islands. When he arrived, he tried to secure a spot on a boat but got one nowhere, as every place was full. Finally, he came to the old man the giantess had directed him to. He asked him to take him. The old man was slow to answer and said he did not want to do such a promising man such harm. "I can never get a bone from the sea anymore," said the old man, "and I have nothing but useless boys in a useless hovel of a boat. I cannot row except in the best and calmest weather," he said, "and it is no life for a promising man to bind himself to my uselessness". Jón said that would have to be his own loss, and he pestered the old man until he took him. Jón moved in with him, and people thought he had not succeeded well in finding employment and made much fun of him.
The fishing season arrived. One morning, Jón and the old man woke up to find everyone had rowed out, and the weather was calm and excellent. The old man said: "I don't know if I should try to float the boat like the others. I don't think much will come of it". Jón said it was safe to try. They put on their sea-clothes and left land. But when they had just come out of the landing place, Jón thought he recognized the rock the giantess had spoken of. He asked the old man if it wasn't advisable to search here. The old man was astonished and said that was absurd. Jón asked him to allow him to drop a line here once for fun. The old man let it be so. No sooner had Jón dropped the line than he pulled up a fish.
He then gave the old man the other hook, the troll-gift. To make a long story short, they fully loaded the boat there during the day and got 60 shares of the finest fish. They rowed to land long before everyone else and were well into cleaning the fish when the others arrived. Everyone was amazed at the old man's catch. They asked where he had fished like that, and he told them the truth. The next day, the islanders rowed early and searched by the rock but did not notice any life there. They went on their way, and then Jón and the old man rowed out. It went the same way for them as the day before.
There is no need to lengthen the story; Jón and the old man always rowed to the rock throughout the winter and got twelve hundred shares. They had by far the most of anyone in the islands. The day before the final day, Jón and the old man rowed last. It so happened that once when they pulled up their lines, both hooks were gone, and they could see nothing other than that they had been untied. They did not fret about this and headed to land.
Now it is told that Jón took his dried fish to shore and got transport on the same boat he had arrived on in the autumn. The crew mocked him on the way, joking about how well-fed his horses would be and whether they could carry his fish north. When they reached land, they saw Jón’s horses; they stood in the sand, tied on the line, exactly as Jón had left them. Most were curious to examine the nags. But they were quite shocked; for the horses were fat as seals (sílspikaðir), as if they had been stall-fed all winter. In addition to Jón’s horses, there was a horse with a packsaddle, brown in color, a most magnificent beast. Jón’s companions now became half-afraid of him; they considered it certain he was a great sorcerer, since he had fished so well and his horses were in such good condition when no one knew of anyone tending them. Jón loaded the dried fish onto the horses, putting as much on the brown one alone as on both of his own. After that, he went on his way north alone.
Nothing is told of his journey until he arrived at the cave to the giantess. She welcomed him well, and he stayed there with her for several nights. He gave her the packs from the brown horse. They chatted much together. She told him that her children had died during the winter, and she had buried them under the cliff beside her husband, whom she had lost previously, and buried in the scree there. She also said she had untied the hooks from them during the last rowing trip, at the same time she brought the horses to the sand. The old woman asked if Jón had heard any news from home, but he said he had not. She said she could inform him that his father had died during the winter, and since he was an only child, he would now take over the farm after him. He would settle on the farm, marry in the summer, and become a most lucky man. Finally, she said she intended to ask him one favor. Jón asked what it was. The old woman said: "I do not have long left, and I intend to ask you to come here as fast as possible if you dream of me; for I intend to ask you to bury me beside my husband and our children". She then showed him where they were buried.
After that, she opened a side-cave, and inside were two large chests full of all kinds of gold and treasures. She said he should own these chests after her, and the brown horse as well. She said she would have tied the chests and set them outside before she died, and built a platform under them so he would need only to lead the horse between them and hook the straps onto the pack-saddle hooks. She would also have saddled the brown horse. He would carry the chests, and Jón would not need to adjust the load on the way north.
Then Jón and the giantess parted with affection. Nothing is told of Jón’s journey, but it went well heading north. Things were exactly as the old woman had said, and everything went as she had spoken. Jón settled on the farm after his father and took over all the inheritance. Early in the summer, he married a farmer's daughter from the district.
Time passed until haymaking, and nothing happened. One night, Jón dreamed of the giantess. He remembered her request and rose immediately. It was dark night, and a violent storm and rain outside. Jón asked his farmhand to act quickly and fetch his two riding horses. The farmhand did so. Jón got ready in a hurry. His wife asked why he intended to leave so suddenly in the night and in such foul weather. He would say nothing about it but asked her not to wonder about him though he might be away for a few days.
Then Jón left and rode as fast as he could. He traveled well and arrived at the cave. The giantess was outside and could only speak a few words to Jón. He waited there while she died, and then buried her where she had designated. Then he took the brown horse, which was saddled. The chests stood outside with the keys in them. Jón led the horse between them and slipped the straps onto the hooks. Then he set off with everything. His journey north went well. Jón settled on his farm and had become extremely rich. He lived long and well on his father's inheritance; he became a most lucky man and was well-respected by all. And I know this story no longer.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir sögn bóndamanns austan úr Biskupstúngum)
Einu sinni var bóndi fyrir norðan, sem hafði þann sið að róa á haustin og veturnar suður í Vestmannaeyum. Bóndi átti son upp kominn, þegar hèr var komið sögunni. Pilturinn hèt Jón, og var hinn efnilegasti maður. Einu sinni lèt bóndi Jón fara með sèr til að róa í eyunum. Fóru þeir sem leiðir lágu, og segir ekki af ferðum þeirra, nè útróðri. En haustið eptir lætur bóndi Jón einsamlan fara suður í verið; því sjálfur var hann þá aldraður orðinn, og treysti sèr ekki til að róa framar.
En áður Jón lagði á stað heiman að, biður faðir hans hann, að muna sig um að á ekki undir hömrum nokkrum, sem sèu í hlíð þeirri hinni laungu, sem vegurinn liggi undir. Lagði hann mjög ríkt á um þetta við hann, svo Jón lofaði að á þar ekki, hvað sem á geingi, eða hvernig sem veður yrði. Síðan fer Jón; hann hafði 2 hesta undir reiðíngi, og hinn þriðja til reiðar. Átti hann að koma þeim fyrir um veturinn í Landeyunum, eins og faðir hans hafði verið vanur að gjöra.
Segir nú ekki af ferðum Jóns, nema honum geingur vel. Kemur hann undir fjallshlíðina, sem til stóð, og fer með henni leingi. Þá var áliðið dag. Ætlaði Jón að keppast við að komast fram hjá hlíðinni, eins og faðir hans hafði beðið hann um. En í því hann kemur í nánd við klettana, sem faðir hans hafði talað um, gjörir á hann fjarskalegt óveður, með stormi og regni. Er hann þá kominn að háum klettum. Sèr hann þar hinn allrafallegasta áfángastað í brekku undir klettunum. Er þar gras nóg og skjól.
Jón fer þá að hugsa sig um, hvað gjöra skuli. Lízt honum hèr vel á, og skilur ekki í, hvað að því geti verið að á þar. Og svo fer, að hann ræður það af. Sprettir hann af hestunum og heptir þá. Sèr hann nú hellisop uppi í klettunum, skamt frá sèr. Ber hann þángað dót sitt alt, og lætur það öðru megin út undir í hellinn, skamt innar frá dyrunum; býr síðan um sig í farángrinum, og fer að borða.
Dimt var í hellinum. En þegar Jón var farinn að borða, heyrir hann eitthvert ýlfur innar lángt í hellinum. Honum varð hálf hverft við það, en herðir þó upp hugann. Tekur hann stóreflis fisk af nesti sínu, rífur af honum alt roðið í einu lagi, drepur síðan smjöri vel þykt á allan fiskinn, og leggur roðið ofan yfir það. Að því búnu kastar hann fiskinum af hendi, svo lángt sem hann gat innar eptir hellinum, og segir, að þeir skuli vara sig, sem fyrir sèu, á því, sem hann sendi, en þeir megi hirða það og eiga, ef þeir vilji. Heyrir nú Jón bráðum, að ýlfrið þagnar, en einhver fer að rífa fiskinn.
Þegar Jón hafði matazt, leggst hann fyrir, og ætlar nú að fara að sofa. Heyrir hann þá úti fyrir hellinum að skrjáfar í grjótinu, og að einhver kemur heldur enn ekki þúngstígur að hellismunnanum. Sèr hann brátt að það er skessa ein, stór og mikil, og er sem hún glói öll utan í myrkrinu. Þókti Jóni nóg um sjón þessa. En í því skessan kemur inn í hellisdyrnar, segir hún: „Mannafefur í helli mínum“. Síðan skálmar hún innar eptir hellinum, og fleygir niður byrði sinni á gólfið. Varð þá dýnkur mikill svo hellirinn nötraði við.
Þá heyrir Jón, að kerlíng fer að tala við einhvern innarfrá. Heyrir hann þá, að hún segir: „Betur gjört, en ekki, og er ílt, ef það skal ólaunað“. Sèr hann þá, hvar skessan kemur fram með ljós í hendinni. Hún heilsar Jóni með nafni, þakkar honum fyrir börnin sín, og biður hann að koma með sèr inn í hellinn. Það þiggur hann, en kerlíng krækti litlu fingrunum undir silana á böggum hans, og heldur svo á þeim með sèr.
Þegar inn eptir kemur, sèr Jón þar 2 rúm, og eru tvö börn í öðru; það voru börn skessunnar, sem hann hafði áður heyrt til, og sem etið höfðu fiskinn. En á gólfinu lá silúngshrúga, sem kerlíng hafði veitt um kvöldið, og borið heim á bakinu, og af því sýndist hún öll glóandi utan í myrkrinu. Kerlíng spyr nú Jón, hvort hann vilji heldur sofa í sínu rúmi, eða í rúminu barnanna sinna. Hann vildi heldur sofa í rúminu barnanna. Tekur þá skessan börnin, og býr um þau á gólfinu, en lætur öll ný föt í rúmið, og býr um hann vel. Fer þá Jón að sofa, og vaknar við það, að kerlíng kemur með heitan silúng handa honum að borða.
Hann þiggur silúnginn, en á meðan hann er að borða, var kerlíng alt af að tala við hann, og var hin glaðasta. Hún spyr hann, hvar hann ætli að róa. Hann segir henni það. Hún spyr, hvort hann sè ráðinn hjá nokkrum. Jón segir það ekki vera. Segir þá kerlíng honum, að nú sèu allir búnir að fullráða hjá sèr í eyunum, svo einginn geti þar bætt á sig manni, og hann muni hvergi fá inni, nema hjá einum uppgefnum karli, sem nú fái aldrei orðið bein úr sjó, og ekki hafi nema hálfónýtan bát, og ónýta stráka á; því hann fái eingan almennilegan mann orðið. „Ræð eg þèr til,“ segir hún, „að fala skiprúm hjá karli þessum, og mun hann teljast undan að taka þig, en þú skalt ekki hætta fyrr en hann gjörir það. Eg get nú ekki borgað þèr fyrir börnin mín, sem skyldi,“ segir skessan,.
„en þó eru hèr tveir aunglar, sem eg ætla að gefa þèr. Skaltu sjálfur hafa annan, en karlinn skal hafa hinn. Þið skuluð æfinlega renna tveir einir; því eg vona að aunglarnir reynist heldur fisknir. Þið skuluð altènd róa seinast af öllum, og sjá um að koma æfinlega fyrstir að á kvöldin. Aldrei skuluð þið róa leingra, en að kletti þeim, sem er rètt fyrir utan vörina“.
„Þegar þú kemur nú í Landeyasand, þá verða seinustu eyaskipin ferðbúin. Þú skalt fá þèr far með þeim út í eyarnar, og binda hestana þína á streing í fjörunni, og biðja eingan fyrir þá, nè skipta þèr af þeim framar. Eg skal reyna, að sjá eitthvað fyrir þeim í vetur. En ef svo ólíklega fer, að þú fiskar bærilega í vetur, þá þækti mèr vænt um, að eg mætti láta hest frá mèr fylgja hestunum þínum undir fisk; því mèr þykir svo gott að smakka harðæti“. Jón leyfði henni þetta, og lofaði, að fara í öllu að ráðum kerlíngar.
Um morguninn í bítið leggur Jón á stað úr hellinum, og skilja þau kerlíng með blíðu. Segir ekki af ferðum Jóns fyrr en hann kemur í Landeyasand. Liggja þar þá seinustu eyaskipin ferðbúin til útferðar. Sprettir þá Jón af hestum sínum í snatri, og bindur þá á streing í sandinum, án þess að biðja nokkurn mann gott fyrir þá. Gjörðu nú hinir allramesta háð að Jóni fyrir þetta, og sögðu, að þeir myndu þó verða í bærilegu standi í vertíðarlokin, klárarnir þeir arna. Jón skipti sèr ekkert af gabbi þeirra, heldur lèt eins og hann heyrði það ekki.
Fór hann svo með þeim út í eyarnar. Þegar þar kom, fer hann að fala sèr skiprúm, en fèkk það hvergi; því allstaðar var fullásett fyrir. Loksins kemur hann til karlsins, sem kerlíngin hafði vísað honum á. Hann biður hann að taka sig. Karl tekur því seinlega, og segist ekki vilja gjöra svo efnilegum manni slíkan skaða. „Eg fæ aldrei bein úr sjó orðið,“ segir karlinn, „og hefi ekki nema ónýta stráka á ónýtu bátkrói. Eg get ekki róið nema í bezta og blíðasta veðri,“ segir hann, „og er það ekki líflegt fyrir efnilegan mann, að binda sig við ónytjúngsskapinn í mèr“. Jón segir, að það verði að vera sinn skaði, og þángað til er hann að sarga við karlinn, að hann tekur hann. Flytur Jón sig nú til hans, og þókti mönnum honum ekki hafa vel tekizt að ráða sig, og gjöru mjög gis að honum.
Nú kom vertíðin. Einn morgun vakna þeir Jón við það, að allir eru rónir í eyunum, og er þá blíðasta og bezta veður og blæalogn um alt. Þá segir karlinn: „Ekki veit eg, hvort eg á að fara að reyna að fara á flot, eins og aðrir. Eg held það komi ekki mikið út af því“. Jón segir, að óhætt sè að reyna það. Síðan skinnklæðast þeir, og fara frá landi. En þegar þeir eru að eins komnir út úr vörinni, þykist Jón þekkja klettinn, sem skessan hafði talað um. Hann spyr þá karlinn, hvort það sè ekki ráð að leita hèr. Karlinn varð hissa, og sagði, að það næði eingri átt. Jón biður hann að leyfa sèr að renna hèr einu sinni til gamans. Karl lætur það þá svo vera. En óðar en Jón hafði rent færinn, dró hann fisk.
Fèkk hann þá karlinum hinn aungulinn, tröllkonunaut. Er þar nú fljótt af að segja, að þeir þríhlóðu þarna um daginn, og höfðu þá feingið 60 til hlutar af allravænsta fiski. Rèru síðan í land laungu á undan öllum, og voru lángt komnir að gjöra að, þegar hinir komu. Urðu nú allir hissa á hlutnum karlsins. Spurðu þeir hann, hvar hann hefði fiskað svona, og sagði hann þeim, eins og var. Daginn eptir rèru eyamenn snemma, og leituðu við klettinn, en urðu þar ekki lífs varir. Fóru þeir þá leið sína, og þá reru þeir Jón. Fór alt á sömu leið fyrir þeim, eins og daginn áður.
Þarf ekki að orðleingja það, að þeir Jón reru alt af að klettinum um veturinn, og feingu tólf hundruð til hlutar. Voru þeir lángmestir allra í eyunum. Daginn fyrir lokadaginn reru þeir Jón seinast. En þá bar svo við, að einu sinni þegar þeir dróu upp færin, voru báðir aunglarnir horfnir, og sáu þeir ekki betur, en að þeir hefðu verið leystir af. Feingust þeir þá ekki um það, og hèldu að landi.
Nú er að segja frá því, að Jón fer með skreið sína í land, og fær flutníng á sama skipi, og hann fór á út um haustið. Voru þá skipverjar að hæðast að því á leiðinni, hvað hestarnir hans mundu verða vel aldir; þeir mundu geta haldið á skreiðinni hans norður. Þegar að landi kom, sáu þeir hesta Jóns; stóðu þeir í sandinum, bundnir á streing, öldúngis eins og þegar Jón skildi við þá. Var nú flestum forvitni á, að skoða klárana. En þeim brá heldur en ekki í brún; því hestarnir voru sílspikaðir, eins og þeir hefðu verið aldir um veturinn.
En auk hesta Jóns var þar einn hestur með reiðíngi, brúnn á lit, allramesti stólpagripur. Lagsmenn Jóns urðu nú hálfhræddir við hann; því þeir töldu víst, að hann væri allramesti galdramaður, þar sem hann hafði fiskað svo vel, og hestarnir hans voru svona vel til fara, en einginn vissi til, að neinn hefði hirt þá. Jón bindur nú skreið á hestana, og lagði eins mikið á þann brúna einan, og báða sína. Að því búnu fer hann leið sína einsamall norður.
Segir ekki af ferðum hans, fyrr en hann kemur í hellinn til skessunnar. Fagnaði hún honum vel, og dvaldi hann þar hjá henni nokkrar nætur. Gaf hann henni baggana af brúna klárnum. Spjölluðu þau nú margt saman. Sagði hún honum, að um veturinn hefði börnin sín dáið, og hefði hún dysjað þau undir hamrinum hjá karlinum sínum, sem hún hafði áður mist, og dysjað þar í urðinni.
Hún sagðist og hafa leyst af hjá þeim aunglana í seinasta róðrinum, um leið og hún hefði komið með hestana í sandinn. Spurði kerlíng, hvort Jón hefði frètt nokkuð heiman að frá sèr, en hann sagði það ekki vera. Hún sagðist þá geta frætt hann um það, að faðir hans hefði dáið um veturinn, og þar eð hann væri einbirni, ætti hann nú að taka við búinu eptir hann. Mundi hann setjast í búið, og eignast konu um sumarið, og verða hinn mesti gæfumaður. Sagðist hún nú að lyktum ætla að biðja hann einnar bænar. Jón spurði hvað það væri. Þá segir kerlíng: „Eg á ekki lángt eptir, og ætla eg að biðja þig að koma híngað það allra fljótasta, ef þig dreymir mig;.
„því eg ætla að biðja þig að dysja mig hjá karlinum mínum og börnunum okkar“. Síðan sýndi hún honum, hvar þau væru dysjuð. Þar eptir lauk hún upp afhelli einum, og voru þar inni tvær kistur stórar fullar með allskonar gull og gersemar. Sagði hún, að kistur þessar ætti hann að eiga eptir sig, og brúna klárinn með.
Sagðist hún skyldi verða búin að binda kisturnar, og setja þær út áður hún dæi, og hlaða undir kisturnar, svo hann þyrfti ekki annað, en teyma hestinn á milli þeirra, og krækja silunum upp á klakkana. Á þann brúna mundi hún og verða búin að leggja. En hann mundi bera kisturnar, og ekki mundi hann þurfa að gjöra að á honum norður.
Síðan skildu þau, Jón og skessan, með kærleikum. Segir ekki af ferð Jóns, en vel gekk honum norður. Var þar eins á statt, og kerlíng hafði sagt, og alt fór á þá leið, sem hún hafði talað. Settist Jón í búið eptir föður sinn, og tók þar við öllum arfi. Snemma um sumarið kvæntist hann bóndadóttur einni þar í sveitinni. Leið svo fram á eingjaslátt, að ekki bar neitt til tíðinda.
Eina nótt dreymir Jón þá skessuna. Minnist hann þá bænar hennar, og rís upp þegar. Var þá myrkt af nótt, og allramesta stórviðri og rigníng úti. Jón biður vinnumann sinn að bregða fljótt við, og ná reiðhestum sínum tveimur. Vinnumaðurinn gjörir það. Býst Jón in snatri. Kona hans spurði, hvað hann ætlaði að fara svona sviplega burtu um nótt og í slíku illviðri. Hann vildi ekkert um það segja, en bað hana að undrast ekki um sig, þó hann yrði nokkra daga í burtu.
Síðan fer Jón, og ríður, sem hann má. Gekk honum vel, og kemur að hellinum. Er þá skessan úti, og getur að eins talað nokkur orð við Jón. Beið hann þar, á meðan hún dó, og dysjaði hana síðan, þar sem hún hafði til tekið. Síðan tók hann brúna klárinn, og var hann með reiðíngi. Kisturnar stóðu úti, og voru lyklarnir í. Teymdi Jón þá hestinn milli þeirra, og smeygði silunum á klakkana.
Síðan fór hann á stað með alt saman. Gekk honum vel norður. Settist Jón nú að búi sínu, og var þá stórríkur orðinn. Bjó hann leingi og vel á föðurleifð sinni; varð hann hinn mesti lánsmaður, og vel metinn af öllum. Og ekki kann eg þessa sögu leingri.
