Álfkona í barnsnauð
In the east, it is said that it was at Oddi, a girl fetched laundry from the churchyard in the evening. But while she was taking the laundry, a man came to her whom she did not know. He takes her hand and asks her to come with him, and he says that she shall not be harmed, "but if you do not want to do so," he says, "then you will get to experience a change in your fortune."
The girl dared not do otherwise than act according to his request, and walks with him until they come to a farmhouse, as it appeared to her, though it was actually a hill. Then they walk to the door of the farm; he leads her in, and along long corridors, until they came into the baðstofa (living room).
It was dim to see before her eyes at one end of the room, but a light burned in the other; there she saw that a woman lay on the floor, and made some sounds, and could not give birth to the child. He saw an old woman beside her, very sorrowful. The man who led her there spoke to her: "Go up and help my wife, so that she may deliver the child."
The girl went up and over to where the woman lay, and the old woman went away; but the visiting girl passed her hands over the woman who lay on the floor, according to what was appropriate and what she knew was needed; matters then resolved quickly for the woman, so that the child was born immediately.
But when the child was born, the father of the child came with a glass vial, and told her to apply from it into the child's eyes, but to beware of letting it come into her own eyes. She did so, applying from the glass into the child's eyes; but when that was finished, she stroked her finger over one of her own eyes. She then saw with that eye that many people were at the other end of the room.
The man took the glass from her and walked away with it; he came back later and thanked her for the help, and the woman did the same; they told her that she would become a lucky woman. He then gives her cloth for an apron, which she thought she had never seen the like of; then he takes her hand and leads her away, until he came with her to the churchyard from where he had led her, and he then walks away, but she goes to her home.
In this coming winter, the wife of the priest who was there died, and this girl became his wife in turn. She often said she saw hidden people; it happened also, that when she saw them raking their hay-patches together, she had hay raked together at her place, and indeed it was then a short time until wet weather, though the air was bright.
It happened once that she went to the trading post with the priest, her husband. When she was in the shop, she saw there the aforementioned elf-man, carrying goods out from a hidden merchant who was there. Then she made the mistake of greeting him and saying: "Hail to you, acquaintance, I thank you for the last time."
But he then walked to her, put a finger in his mouth, and drew it across her eye; and upon that she was so startled that she did not see hidden people from then on, nor their activities.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir handriti Ólafs Sveinssonar í Purkey)
Fyrir austan, sagt er, að það hafi verið í Odda, sókti stúlka þvotta á kirkjugarð um kvöld; en þá hún var að taka þvottana, kom til hennar maður, er hún eigi þekti. Hann tekur í hönd hennar, og biður hana að koma með sèr, og segir hann, að hana skuli ekkert saka, „en viljirðu það eigi gjöra,“ segir hann, „þá muntu fá að reyna umbreytíngu á gæfu þinni.“ Stúlkan þorði ekki annað, en gjöra eptir beiðni hans, og geingur með honum, þar til þau koma að húsa-bæ, að henni sýndist, þó það reyndar væri hóll; síðan ganga þau að dyrum bæarins; hann leiðir hana inn, og eptir laungum gaungum, þángað til þau komu í baðstofu.
Dimt var að sjá fyrir hennar augum í öðrum enda baðstofunnar, en ljós brann í hinum; þar sá hún, að kona lá á gólfi, og hafði hljóð nokkur, og gat ei fætt barnið. Konu gamla sá hann hjá henni mjög ángurbitna. Maðurinn, er leiddi hana þángað, mælti til hennar: „Gakktu upp, og hjálpaðu konu minni, svo hún fæði barnið.“ Stúlkan gekk upp og þar að, er konan lá, en gamla konan fór á burt; en hin aðkomna stúlka fór höndum um konuna, er á gólfi lá, eptir því er við átti, og hún vissi, að við þurfti; greiddist þá fljótt um fyrir konunni, svo að barnið fæddist þegar.
En þegar barnið var fætt, kom faðir barnsins með glas, og sagði henni að bera úr því í augu barnsins, en varast að láta það koma í sín augu. Hún gjörði svo, að hún bar úr glasinu í augu barnsins; en þá það var búið, strauk hún fíngrinum um annað auga sitt. Sá hún þá með því auganu, að margt fólk var í hinum enda baðstofunnar. Maðurinn tók af henni glasið, og gekk með það á burt; kom síðan aptur og þakkaði henni fyrir hjálpina, og hið sama gjörði konan; sögðu þau henni, að hún mundi verða gæfu-kvennmaður. Hann gefur henni þá klæði í svuntu, er hún þóktist aldrei slíkt sèð hafa; síðan tekur hann í hönd hennar, og leiðir hana á burt, þángað til hann kom með hana að kirkjugarðinum, þaðan sem hann leiddi hana, og geingur síðan á burt, en hún fer heim til sín.
Á þessum komandi vetri andaðist kona prestsins, er þar var, en stúlka þessi varð aptur kona hans. Opt sagðist hún sjá huldufólk; það var og, að þá hún sá það saman taka heyflekki sína, lèt hún taka saman hey hjá sèr, enda var þá skamt til vætu, þótt bjart lopt væri.
Það var einnu sinni, að hún fór í kaupstað með prestinum, manni sínum. Þá hún var í búðinni, sá hún þar hinn fyrnefndan álfamann, að hann bar varníng út frá huldukaupmanni, er þar var. Þá varð henni það á, að hún heilsaði honum og sagði: „Sæll vertu kunníngi, eg þakka þèr fyrir síðast.“ En hann gekk þá að henni, brá fingri í munn sèr, og dró um auga hennar; en við það brá henni svo, að hún sá eigi þaðan í frá huldufólk, eður athafnir þess.
