Naddi
While the descendants of Björn were alive, the public route that lies between Njarðvík and Borgarfjörður, over Njarðvíkur-skriður, fell into disuse. This was because a monster (óvættur), human-like from the waist up but beast-like below, lay in wait for men on the road and killed many when night began to fall, so the road became impassable. This monster kept itself in the ravine that lies on the Njarðvík side of the screes, which has since been called Nadda-gil; because in the evenings during autumn and winter, a sound was heard as if something were grating (nadda) and clattering on the stones towards Njarðvík; for this reason, men called this monster Naddi.
It happened once late in the autumn that Jón Bjarnarson arrived late in the evening at Snotrunes in Borgarfjörður, and intended to go to Njarðvík. But because it was near sunset, the people begged him not to venture into such an impassable route, to set out so late onto the screes. But he paid no heed to that at all, said he would not be harmed and no injury would come to him, and thus continued on his way. But when he came home under the ravine, he met the monster and attacked it. Their encounter was both hard and long. This struggle carried on all the way to the edge called Krossjaðar; there Jón said the monster had torn itself away from him and dragged itself into the sea. A cross-mark was later set up there, which is still there, with an inscription in Latin, "that travelers should fall down and read there the Lord's Prayer," and that custom remained for a long time down through the ages.
Jón got to Njarðvík very battered, black and blue and bruised in many places; he lay bedridden for a month, and then got back on his feet. He believed that this monster had come from the sea, because it sought the sea at the last; but it was never seen again after their encounter.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir Jón bónda Sigurðsson í Njarðvík í Múlasýslu.)
Meðan þeir niðjar Bjarnar skafins voru uppi, lagðist af þjóðleið sú, er liggur milli Njarðvíkur og Borgarfjarðar, yfir Njarðvíkur-skriður, er svo eru nefndar; var það fyrir þá sök, að óvættur ein í mannslíki að ofan, en dýrslíki að neðan lagðist fyrir menn á veginum, og veitti mörgum bana, þegar fór að dimma nótt, svo ófært var um veginn að fara. Óvættur þessi hèlt sig í gili því, sem liggur Njarðvíkur megin við skriðurnar, og kallað er síðan Nadda-gil; því á kvöldin um haust og vetur heyrðist, eins og eitthvað væri að nadda og glamra á grjótinu heim að Njarðvík; fyrir þetta kölluðu menn óvætt þessa Nadda.
Það var eitthvert sinn um haust síðla, að Jón Bjarnarson kom seint um kvöld að Snotrunesi í Borgarfirði, og ætlaði í Njarðvík. En af því komið var að dagsetri, bað fólkið hann að gefa sig ekki í þá ófæru, að leggja svo seint í skriðurnar. En hann skeytti því alls ekki, kvað sig ekki mundi saka og ekkert mein að verða, og hèlt svo sína leið. En sem hann kom heim undir gilið, mætti hann óvættinni, og rèðst á hana. Varð þeirra aðgángur bæði harður og lángur. Barst leikur þessi alt á jaðar þann, sem heitir Krossjaðar; þar sagði Jón að óvættur þessi hefði slitið sig af sèr, og dragnað í sjóinn. Var þar síðan sett upp krossmark það, sem þar er enn, með þeirri áskript í latinu, „að vegfarendur skyldu framfallandi lesa þar faðir-vor,“ og hèlzt sá siður leingi fram eptir öldum.
Jón komst í Njarðvík þjakaður mjög, víða blár og marinn, lá rúmfastur í mánuð, og komst svo á fætur. Hann hèlt, að óvættur þessi hefði komið úr sjó, af því hann leitaði síðast til sjávar; en aldrei bar á honum eptir viðureign þeirra.
