Álfkonan og áa-askurinn
In Búðardalur, at the home of the late Þorsteinn Pálsson, there was a certain woman named Geríður; she was a priest's or dean's daughter from the east, from under Eyjafjöll. She was truthful and upright to the knowledge of all those who knew her.
She told of this: that when she was in the east, there had been a certain servant girl—if I recall correctly, at Bergþórshvoll (so my late father related, and he was in Búðardalur with his kinsman, the late Þorsteinn Pálsson, and heard this Geríður tell the story).
This servant girl had always gone, when she went to wash linen, by a very large stone or rock, and there she often took rests and cleaned away horse droppings and filth from the rock.
Once, when she had gone with the washing and walked by this rock, she heard that churning was happening inside the rock, and so she went on her way. She went with her washing to the brook where she was accustomed to wash, but when she had finished washing, she walked back homewards with the laundry, though with feeble bearing; because she had become ill at the brook. She managed to get to the rock and sat down there.
When she had sat down, she saw that a woman came out of the rock and held a white wooden food container (askur) with red hoops. She walks over to where the girl sat, hands the askur to her, and says: "Take this to drink; you always keep the area around my house and farm clean."
The girl dared not do otherwise than accept the vessel and drink; it was warm ewe's milk that was in it. Upon that, the girl recovered, and handed the vessel back to the woman silently. The woman took it and went into the rock, but the girl went home unhindered.
Learn more
→ Complete guide to Icelandic pronunciation
→ Icelandic grammar lessons for all
Original text
(Eptir handriti Ólafs Sveinssonar í Purkey.)
Í Búðardal hjá Þorsteini sál. Pálssyni var kvennmaður nokkur að nafni Geríður; var hún prests eða prófastsdóttir austan undan Eyafjöllum; hún var ólygin og ráðvönd að allra þeirra vitund, er til hennar þektu. Hún sagði frá því, að þá hún var fyrir austan, hafi verið þjónustu stúlka nokkur, að mig minnir á Bergþórshvoli (svo sagði faðir minn sál. frá, og var hann í Búðardal hjá frænda sínum Þorsteini sál. Pálssyni, og heyrði Geríði þessa segja frá). Þjónustu stúlka þessi hafði jafnan geingið, þá hún fór að þvo lín hjá mjög stórum steini eða klett, og þar opt hvíldir tekið og hreinsað burt frá klettinum hestagadd og þrekk. Einu sinni þá hún hafði með þvotta farið, og gekk hjá þessum kletti, heyrði hún, að í klettinum var verið að strokka, og gekk svo leið sína. Fór hún með þvotta sína að læknum, sem hún var vön að þvo í, en þá hún var búin að þvo, gekk hún aptur heimleiðis með þvottana, þó með lösnum burðum; því að henni hafði ílt orðið við lækinn, og komst svo undir klettinn, og settist þar niður. Þá hún var niður sest, sá hún að kona kom út úr klettinum, og hèlt á aski hvítum með rauðum gjörðum; hún gengur þángað, er stúlkan sat, og rèttir askinn að henni, og segir: „Taktu við að drekka; þú heldur jafnan hreinn í kríng um hús mitt og bæ.“ Stúlkan þorði eigi annað að gjöra, en taka við askinum og drekka; voru það þá volgar áir, er í honum var. Við það batnaði stúlkunni, og rètti aptur askinn að konunni þegjandi. Konan tók við, og fór inn í klettinn, en stúlkan heim óhindruð.
