Skoffín, skuggabaldur og urðarköttur
According to Icelandic lore, a skoffín is a terrifying monster hatched from a rooster's egg. When a rooster grows exceptionally old, it is said to lay a single egg, which is noticeably smaller than a normal hen's egg. If this unnatural egg is ever allowed to hatch, the creature that emerges possesses a lethal power: its gaze is absolute poison. Anything the skoffín looks at drops dead in an instant.
One Sunday, a horrific and inexplicable tragedy struck a local church. As the service ended and the congregation began to file out through the front doors, parishioners suddenly began to collapse, dropping dead one after another the moment they stepped outside.
The older, wiser members of the parish, and particularly the quick-thinking deacon, immediately realized something deeply unnatural was happening. The deacon rushed to halt the crowd, ordering the rest of the terrified people to stay back inside the church.
Guessing the true nature of the threat, the deacon quickly formulated a plan. He found a long wooden pole and firmly tied a mirror to the very end of it. Standing safely inside the doorway, he extended the pole high up along the front wall of the building, pushing it up until the mirror peeked just over the top of the roof gable.
After a moment, he told the remaining congregation that it was finally safe to leave. They tentatively walked outside, and just as he promised, no one else was harmed.
The deacon's sharp instincts had been perfectly accurate. A skoffín had been perched at the very peak of the church roof, casting its deadly gaze down upon everyone who walked out the door. But when the deacon raised the pole, the horrific beast caught sight of its own reflection in the glass. Because a skoffín's gaze is completely fatal, even to itself, the monster died instantly, falling victim to its own deadly power.
Original text
(Eptir Sigurð málara Guðmundsson.)
Skoffín er skepna sú, eða óvættur, er verður úr hana eggi; því þegar hanar verða gamlir, eiga þeir eitt egg, og eru þau egg miklu minni, en önnur hænu egg. Ef hana eggi er úngað út, verður úr því sú meinvættur, að alt liggur það þegar dautt, er hún lítur, svo er augnaráð hennar banvænt. Einhverju sinni bar svo til við kirkju á einum stað, að jafnóðum og fólkið gekk út, að loknu embætti, valt hver um þveran annan dauður niður. Hinir ráðsettari í söfnuðinum og aðgætnari tóku bráðum eptir þessu, og þó einkum djákninn. Stöðvar hann þá fólkið, sem út er að þyrpast, og tekur það til bragðs, að hann bindur spegil á staung lánga, stendur sjálfur inni í kirkjudyrunum, og rèttir staungina upp með kirkjupilínu framan verðu svo hátt, að hann ætlast á, að stángarendinn með speglinum taki upp fyrir kirkjubustina. Síðan bað hann alla út gánga, og varð þá eingum meint við. Hafði hann orðið nærgætur um það, hvað ylli manndauðanum, því skoffín hafði staðið uppi á kirkjubustinni, og sèð alla, sem út geingu, og því dóu þeir, þar sem hver var kominn. En þegar djákni rètti upp spegilinn, sá það sína eigin mynd, en það er þeirra kvikinda bráður bani, ef svo ber að.
Sama náttúra fylgir og skrýmsli því, er skuggabaldur heitir; það er kynblendíngur af ketti og tóu, en aðrir segja af ketti og hundi. Þá er og hið 3. kvikindi, er þessi náttúra fylgir, og er það urðarköttur, sem lagzt hefir á ná, og verið samfleytta þrjá vetur neðanjarðar í kirkjugarði. Eingin skepna, hvorki menn nè málleysíngjar mega standast augnaráð neinna þessara meinvætta, og liggja þegar dauðir, er þeir verða fyrir tilliti þeirra. Illvættum þessum verður og ekkert að aldurtila, nema ef þær sjá eigin mynd sína, eða ef skotið er á þær með silfurhnöppum, og því krossað fyrir byssukjaptinn, áður en af er hleypt.
